A... B... C... - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Bohaterowie

Mieczysław Lipski- brat Joanny, drobny urzędnik starostwa. Był to
młody mężczyzna średniego wzrostu, uderzającej chudości ciała, z twarzą ściągłą, dość ładną, ale której białość niemal papierowa raziła pozorem niezdrowia i martwoty tym przykrzejszej, że odbijała od krótkiego, czarnego zarostu i okrywających oczy okularów
. Był nieco ociężały umysłowo i fizycznie, co prawdopodobnie było skutkiem niezdrowego... więcej



A…B…C… - plan wydarzeń

1. Zmartwienia Joanny związane z brakiem pracy; 2. Propozycja sąsiadki, by Joanna zajęła się uczeniem jej wnuczek; 3. Pierwsze lekcje Joanny; 4. Coraz więcej dzieci w „małej szkole” Joanny; 4. Oskarżenie Joanny i postawienie jej zarzutów przed sądem; 5. Wyrok – wysoka grzywna lub pobyt w więzieniu; 6. Pomoc brata Joanny – Mieczysława w zdobyciu pieniędzy na zapłatę grzywny; 7. Postanowienie o kontynuowaniu pracy... więcej



Czas i miejsce akcji utworu

Miejsce akcji, to
wielkie miasto wielkich Niemiec
. Wiadomo jednak, że Eliza Orzeszkowa przeniosła je tam w obawie przed cenzurą. Naprawdę chodziło bowiem o polskie ziemie pod zaborem niemieckim. Język niemiecki był tam językiem, którym należało się posługiwać w szkole, w sklepach, w urzędach. Zaborca chciał, aby Polacy zapomnieli o swoim pochodzeniu, dlatego właśnie nie istniały polskie szkoły, a nauczycielska działalność Joanny... więcej



Kompozycja utworu

Pisarze pozytywistyczni chętnie upodabniali się do badaczy-przyrodników, którzy, stosując naukowe metody obserwacji i wnioskowania, potrafili w zwykłych, codziennych zdarzeniach dostrzec interesujące przypadki. Toteż twórcy tego czasu modelowali zwłaszcza krótkie utwory na tak zwane studia z natury. Stosowanie w kompozycji kontrastów i paralelizmów pozwalało Orzeszkowej na takie uporządkowanie materiału, aby wniosek łatwo nasuwał... więcej



Rola historii w noweli

Akcja noweli A…B…C… toczy się w latach siedemdziesiątych XIX wieku. W utworze tym autorka zawarła opis i diagnozę różnych problemów życia polskiego społeczeństwa pod zaborami. Jak wiadomo, każdy z trzech zaborców (Rosja, Prusy, Austria) chciał wynarodowić Polaków. Najprościej było zacząć ten proceder od dzieci, tak więc lekcje w szkołach były prowadzone w języku rosyjskim lub niemieckim. Nie uczono również... więcej



Charakterystyka Joanny Lipskiej

Joanna Lipska była córką profesora wydalonego ze szkoły za nauczanie zakazanych przedmiotów. Ojciec, zanim umarł przekazał jej pewną wiedzę, system wartości i poglądy, które ukształtowały w niej pragnienie niezależności oraz pożytecznego działania. Joanna była młoda i
niewątpliwie ładna
, ale urodą
nie pielęgnowaną i nie uwydatnianą
, przytłumioną przez ubóstwo i niezdrowy klimat miejski. Oto jak opisuje ją autorka:... więcej